Pełne możliwości pomiarów kontrolnych stwarzają urządzenia ramowe i podnośniki naprawcze do prostowania nadwozi. Pozwalają one na przestrzenną ocenę położenia punktów nośnych i punktów kontrolnych płyty podłogowej.
W przypadku stosowania urządzeń Blackhawk P-188, Caroliner, Da-taliner zespół pomiarowy pozwala na liczbowe określenie współrzędnych
Rys. 5.10. Sprawdzian płyty podłogowej po zamontowaniu na samochodzie FSO 125P
tych punktów płyty podłogowej, które są zwymiarowane w karcie pomiarów kontrolnych. Porównanie wyników pomiarów z danymi w karcie pozwala na ocenę stanu płyty podłogowej.
Na rysunku 5.11 pokazano zasadę pomiarów kontrolnych współrzędnych punktów, charakteryzujących geometrię płyty podłogowej na urządzeniu Dataliner.
Pomiary są dokonywane po wycechowaniu zespołu pomiarowego. Cechowanie polega na doprowadzeniu do równoległości płaszczyzny pomiarowej z płaszczyzną odniesienia nadwozia. Umożliwia to dokonywanie bezpośrednich pomiarów współrzędnych punktów kontrolnych nadwozia. Poniżej podano czynności, jakie należy wykonać podczas pomiaru. Pomiar wysokości i długości:
ustawić przyrząd optyczny na linii pierwszych (wg karty pomiarowej) punktów kontrolnych znajdujących się w tylnej części nadwozia, plamka świetlna winna znajdować się w środku podwójnej skali na liniach pomiarowych;
przyrząd optyczny należy wypoziomować za pomocą pokręteł (rys. 5.12);
unieruchomić końcówkę listwy pomiarowej za pomocą śruby bloku-> jącej;
■— odczytać na skali liniału pomiarowego wartość wskazywaną przez środek plamki świetlnej (wysokość);
przesunąć przyrząd odchylający na kolejne punkty kontrolne; ponownie ustawić w poziomie przyrząd optyczny, odczytać współrzędną określającą wysokość punktu kontrolnego; .
odczytać wartość odległości wskazywaną przez wskaźnik podstawy przyrządu odchylającego na listwie pomiarowej (długość).
Na rysunku 5.13 pokazano zasadę pomiaru długości i wysokości. Wykonując jedynie pomiary długości nie zachodzi konieczność każdorazowego poziomowania przyrządu optycznego.
Rys. 5.12. Poziomowanie przyrządu op- Rys. 5.13. Pomiar współrzędnych długo-
tycznego ści i wysokości
Pomiar współrzędnych szerokości:
przyrząd optyczny należy tak ustawić na prowadnicy podłużnej, aby strumień świetlny był kierowany wzdłuż prowadnicy poprzecznej, przyrząd optyczny należy wypoziomować za pomocą pokręteł;
prowadnicę poprzeczną ustawić prostopadle do prowadnicy podłużnej; prostopadłość należy sprawdzić porównując obraz plamki świetlnej na początku i końcu prowadnicy poprzecznej (rys. 5.14);
liniały pomiarowe należy tak obrócić, aby odczyty można było wykonywać z przodu samochodu;
przyrząd optyczny ustawić na sprawdzany punkt po lewej stronie osi podłużnej samochodu (rys. 5.15);
unieruchomić końcówkę taśmy pomiarowej za pomocą śruby blokującej;
ustawić przyrząd optyczny po prawej stronie osi podłużnej samochodu; odczytać wartość pomiaru wskazywaną przez podstawę przyrządu optycznego na listwie pomiarowej, odczyt stanowi wartość współrzędnej szerokości.
Odmienna zasada oceny wytwarzania głównych punktów mocowania zespołów napędowo-jezdnych (punktów nośnych) jest stosowana w urządzeniu Sonner. Za pomocą markowych sprawdzianów kontrolnych nastę-
Rys. 5.14. Sprawdzanie prostopadłości li- Rys. 5.15. Pomiar współrzędnych szero-
stew pomiarowych kości
puje sprawdzenie położenia punktów charakterystycznych dla geometrii
Pfyty podłogowej. Układ przestrzenny elementów kontrolnych spraw-
dzianu stanowi układ odniesienia dla wymienionych i prostowanych ele-
mentów nadwozia. Sprawdziany kontrolne w systemie Sonner są spraw-
dzianami wymiennymi. Zmiana typu naprawianego nadwozia wymaga
wymiany sprawdzianu. >
&
Rys. 5.16. Schemat montażu wsporników samochodu FSO 125P na ramie bazowo–kontrolnej urządzenia Car Bench
1 — wspornik do kontroli punktów mocowania stabilizatora, 2 — wspornik do kontroli punktów mocowania wahaczy górnych, 3 — wspornik do kontroli punktów mocowania amortyzatorów, 4 — wspornik do kontroli punktów mocowania poprzeczki przedniego zawieszenia, 5 — wspornik do kontroli punktów mocowania przekładni kierowniczej, t — wspornik do kontroli punktów mocowania poprzeczki skrzynki biegów, 7 — wspornik do kontroli punktów mocowania resorów, 8 — wspornik do kontroli punktów mocowania tylnych drążków reakcyjnych, 9 — wspornik do kontroli punktów mocowania tylnego wspornika resorów, 10 — wspornik do kontroli punktów mocowania przedniego zawieszenia (dotyczy samochodu FIAT 125 Special), 11, 12 — śruby do kontroli mocowania resorów
Podobna zasada kontroli stosowana jest w przypadku dźwigników naprawczych. Na rysunku 5.16 jest pokazana rama bazowo-kontrolna urządzenia Car Bench z uchwytami do mocowania nadwozia.
Sprawdzenie geometrii płyty nośnej odbywa się równocześnie z osadzeniem nadwozia na ramie bazowo-kontrolnej. Dokładne przyleganie wspornika bazowego do nadwozia i belki bazowej świadczy o właściwym położeniu punktu nośnego płyty podłogowej. Przesunięcie powierzchni przylegania wspornika i belki świadczy o przemieszczeniu punktu nośnego. W przypadku, kiedy nie jest możliwe zamontowanie wspornika bazowego do nadwozia, wielkość i kierunek przemieszczenia należy ocenić przez wstępne przykładanie wspornika do belki bazowej. Właściwe osadzenie nadwozia, za pomocą wsporników i belek bazowych, na ramie bazowo-kontrolnej świadczy o prawidłowej geometrii nadwozia. Zmieniając typ naprawianego nadwozia należy wymienić uchwyty bazowo–kontrolne.